ظاهر مىشود و در عراق عرب منثور گويند و آن از جمله گلهاى خوش‌بو است و گل آن را به رومى بوعلس گويند و نبات آن قائم بر ساق و در اعلاى آن شعب بسيار و بر آن پوست مايل به سفيدى و بر برگ آن زغب اندك و بر اعلاى شاخه‌هاى آن گل است و آن برّى و بستانى و برّى آن را به فارسى اروانه مىگويند و گل آن مختلف الالوان مىباشد ، بعضى زرد و سرخ و سفيد و كبود و مستعمل ( تنها ) زرده سرخ است ، طبيعت مجموع آن گرم و خشك است كه آن محلّل ملطف و جالى و جذاب و از عمق بدن و نافع رياح معده و مسكّن است . « 2 » روغن خيرى : در روايتى وارد شده است كه حضرت امام موسى عليه السلام روغن گل خيرى بر خود مىماليدند . « 3 » منثور ، خيرى ( شب‌بو ) : در تحفه ، ص 112 گويد : خيرى اسم يونانى است و فارسى آن گل شب‌بوى است و در عراق منثور نامند ، سفيد و سرخ و بنفش دارد و مطلق آن زرد و از برى سرخ آن است . ثعلبه بن ميمون گويد : يكى از ياران امام صادق عليه السلام از آنحضرت نقل كرد ، بحث بنفشه آمد آن حضرت فرمود : بنفشه پاك است اما خيرى نافع‌تر و خوبتر است . ابن فضال از حسن بن جهم كه او گفت : حضرت ابى الحسن عليه السلام را ديدم با خيرى روغن‌مالى مىكند به من هم فرمود : با اين روغن به بدنت بمال ، گفتم : بنفشه در نظر شما چه طور است ؟ در حالى كه از امام صادق عليه السلام روايت شده فرموده : از بوى آن خوشم نمىآيد ، عرض كردم من نيز از بويش بدم مىآيد ولى بدم مىآيد آن را بگويم به جهت آنچه از امام صادق عليه السلام درباره‌اش رسيده و فرموده مانعى ندارد . « 1 »

--> ( 2 ) - ابن البيطار ، ج 2 ، ص 82 ؛ قرابادين كبير ، ص 302 ؛ صيدنه ، ج 2 ، ص 848 ؛ فرهنگ داروها ، ص 156 ؛ تحفه حكيم ، ص 112 . ( 3 ) - حلية المتقين ، ص 116 . ( 1 ) - كافى ، ج 6 ، ص 522 .